Quyền chọn lại

The Power to Choose Again

Bạn thân mến,

Chúng ta thường được dạy phải lựa chọn thật cẩn thận, bởi một khi đã lựa chọn thì phải đi đến cùng. Chọn một nghề thì phải làm nghề ấy. Chọn một nơi sống thì phải ở đó. Chọn một người để yêu, để kết hôn thì phải cố gắng giữ cuộc hôn nhân ấy suốt đời. Và nếu một lựa chọn kết thúc, chúng ta thường nghĩ rằng mình đã chọn sai.

Nhưng con người thay đổi. Cuộc đời thay đổi. Những điều từng phù hợp với chúng ta ở tuổi 25 có thể không còn phù hợp ở tuổi 40. Một công việc, một thành phố, một cách sống hay một mối quan hệ từng rất đúng có thể đến một lúc nào đó không còn là nơi chúng ta muốn tiếp tục. Một lựa chọn từng đúng không có nghĩa nó phải đúng mãi mãi.

Quyền chọn lại – The Power to Choose Again bắt đầu từ một nhận thức đơn giản: chúng ta không bị buộc phải biến bất kỳ lựa chọn nào thành nhà tù của phần đời còn lại. Lựa chọn lại không có nghĩa phủ nhận quá khứ, phủ nhận những gì mình từng yêu hay coi những năm tháng đã sống là một sai lầm. Ta có thể biết ơn một hành trình và vẫn lựa chọn kết thúc nó; có thể thừa nhận mình đã từng sai mà không biến sai lầm ấy thành bản án cho tương lai.

Nhưng có quyền lựa chọn lại chưa chắc đã có khả năng lựa chọn lại.

Đây là phần quan trọng nhất của hành trình. Right là cánh cửa; Power là khả năng tự mình bước qua cánh cửa ấy. Một người có quyền rời khỏi một mối quan hệ nhưng nếu không thể tự nuôi mình, không thể chịu được cô đơn, quá sợ bị đánh giá hoặc không biết mình sẽ sống thế nào khi không còn người kia, thì lựa chọn ấy vẫn có thể chỉ tồn tại trên lý thuyết. Tự do vì thế không chỉ đến từ những quyền mà xã hội trao cho chúng ta, mà còn đến từ những năng lực chúng ta xây dựng bên trong chính mình.

Năng lực lựa chọn được xây dựng từ rất lâu trước khi chúng ta cần đến nó: khả năng kiếm sống và quản lý tiền bạc, khả năng ở một mình, khả năng chăm sóc bản thân, có đời sống riêng, có những mối quan hệ riêng, biết giải quyết vấn đề và quan trọng hơn cả là biết mình là ai khi không đứng bên cạnh một người khác. Những điều ấy không làm chúng ta bớt cần nhau. Ngược lại, khi tôi có thể đứng trên đôi chân của mình, tôi có thể yêu một người, nương tựa vào người ấy và cùng xây dựng một cuộc đời chung mà không trao toàn bộ quyền quyết định cuộc đời mình cho họ.

Điều này đặc biệt quan trọng trong tình yêu và hôn nhân. Cố gắng khác với không dám rời đi. Có những mối quan hệ rất đáng để sửa chữa, có những giai đoạn khó khăn cần được cùng nhau vượt qua. Ở lại vì mình nhìn thấy giá trị của mối quan hệ và vẫn muốn lựa chọn người ấy là một chuyện. Ở lại chỉ vì sợ cô đơn, sợ bắt đầu lại, sợ người khác đánh giá hay sợ thừa nhận rằng những năm tháng trước đây có thể đã không còn phù hợp là một chuyện khác.

Và điều quan trọng là lựa chọn lại không đồng nghĩa với rời đi. Có khi nhìn lại, ta nhận ra đã đến lúc phải bước sang một con đường khác. Nhưng cũng có khi sau rất nhiều năm, rất nhiều thay đổi và những thời điểm hoàn toàn có thể rời đi, ta vẫn nhìn người bên cạnh và nói: “Tôi vẫn chọn anh.” Đó cũng là Choose Again. Một cuộc hôn nhân đẹp có thể không nằm ở lời hứa rằng hai người sẽ không bao giờ rời nhau, mà ở việc họ vẫn có khả năng lựa chọn nhau, lần này qua lần khác.

Quyền chọn lại vì thế không phải là lời khuyến khích thay đổi mọi thứ mỗi khi cuộc sống trở nên khó khăn. Nó là một hành trình học cách nhìn lại, lựa chọn bằng nhận thức hiện tại, chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình và xây dựng đủ năng lực để không bị mắc kẹt trong một lựa chọn chỉ vì mình đã từng lựa chọn nó.

Bởi tự do không nằm ở việc chưa bao giờ lựa chọn sai. Tự do nằm ở chỗ biết rằng, nếu cuộc đời thay đổi, mình vẫn có khả năng lựa chọn lại.

Khóa học sẽ ra mắt trong thời gian sắp tới.